Cội gốc sanh tử tức là các thứ
vọng tưởng hàng ngày của chúng ta, các thứ nghiệp phiền não
thương ghét, tham lam, giận hờn của chúng ta, nếu còn một mảy
may không dứt thì tức là còn gốc rễ sanh tử. Nay muốn tham thiền
đốn ngộ liễu thoát sanh tử, hãy tự suy nghĩ xem có thể một niệm
dứt ngay phiền não của nhiều kiếp như chặt đứt một cuộn chỉ hay
chăng ? Nếu chẳng thể dứt sạch phiền não thì dẫu cho đốn ngộ,
cũng thành nghiệp ma, đâu nên xem thường ? Các vị tổ xưa kia đốn
ngộ, cũng nhiều đời tích lũy công phu tu tập dần dần (tiệm tu)
mà được, cho nên “đốn ngộ” này nói thì dễ mà thật ra là
rất khó. Nếu không có hai, ba mươi năm hạ thủ công phu, thì làm
sao có thể ở trong chốn phiền não lẫy lừng mà được một niệm đốn
ngộ. Điều thiết yếu là phải tự biết căn khí mình như thế nào ?
Đến như một môn niệm Phật, người đời không biết sự nhiệm mầu của
nó, xem là thiển cận, kỳ thật mỗi bước thực hành cho đúng thì
như thế nào ? Chúng ta từ khi có sanh tử đến nay, niệm niệm vọng
tưởng phan duyên tạo nghiệp sanh tử, đâu từng có một niệm quay
trở về soi lại tự tâm, đâu từng một niệm chịu đoạn dứt phiền
não. Nay nếu có thể đem tâm vọng tưởng chuyển làm niệm Phật thì
niệm niệm dứt phiền não. Nếu niệm niệm dứt được phiền não thì
niệm niệm ra khỏi sanh tử.
Nếu một niệm niệm vững chắc
không đổi dời nhất tâm bất loạn, so với tham thiền còn có kết
quả hơn. Tóm lại, chỉ do một niệm thiết tha chân thực mà thôi.
Nhưng tham thiền nhất định cần phải chết đi hết tâm thế tục
không còn một niệm vọng tưởng, còn niệm Phật là lấy tưởng tịnh
chuyển tưởng nhiễm, dùng tưởng trừ tưởng, là Pháp Hoán Chuyển,
cho nên đối với căn khí của chúng ta ngày nay dễ thực hành hơn.
Tu tịnh độ không cần phải kiến
tánh, chỉ chuyên lấy niệm Phật làm chánh hạnh và lấy bố thí,
trai tăng, tu các công đức phước điền làm trợ nhân trang nghiêm
cõi nước Phật trong tâm niệm Phật, tuy phát nguyện vãng sanh,
nhưng cần phải biết trước tiên chặt đứt cội gốc sanh tử mới có
hiệu quả. Cội gốc sanh tử tức là sự tham lam, hưởng thụ vật chất
thế gian tất cả đều là gốc khổ và mọi thứ tâm suy ấy chấp trước
giận hờn, cùng các thứ giáo pháp do tà sư tà ma ngoại đạo
thuyết, đều phải tận mình mửa ra cho hết, chỉ tin một pháp môn
Niệm Phật tâm không lúc nào quên danh hiệu Phật. Phật là Giác,
nếu niệm Phật không quên Phật, tức là niệm niệm minh giác. Tâm
nếu quên Phật liền là Bất Giác. Nếu niệm đến trong mộng cũng
niệm được tức là thường giác không mê muội ! Hiện tại nếu tâm
nầy không mê muội thì lúc lâm chung tâm nầy không mê muội, ngay
chỗ tâm nầy không mê muội tức là kết quả, nay công việc bận rộn
không thể tham thiền, duy có niệm Phật là tốt nhất, bất kể rỗi
rảnh, bận rộn, chỗ nào cũng niệm được, chỉ cần một lòng không
quên, không còn có pháp nào hay hơn !.
Tham thiền cần phải lìa tưởng,
niệm Phật chú trọng vào chuyên tưởng, vì chúng sanh từ lâu nay
chìm trong vọng tưởng, đây là lấy độc trị độc, là pháp hoán
chuyển mà thôi. Cho nên thâm cứu khó ngộ, niệm Phật dễ thành.
Nếu tâm thiết tha muốn giải quyết xong việc lớn sanh tử, đem tâm
tham cứu đổi thành tâm niệm Phật, thì lo gì một đời nầy không
liễu thoát sanh tử ?.
Niệm Phật tức là tham thiền
không phải hai pháp, ngay lúc niệm Phật, trước tiên phải buông
bỏ hết thảy các thứ vọng niệm, tạp loạn phiền não, tham, sân,
si, buông bỏ đến chỗ không còn gì để buông bỏ, chỉ để khởi một
câu “A DI ĐÀ Phật”, rõ rành phân minh trong tâm không
gián đoạn như sợi chỉ xỏ xâu chuỗi. Dụng công như thế, bất cứ
cảnh riêng nào, cũng không bị lôi kéo đánh mất, hàng ngày như
vậy trong cảnh náo đông không tạp, không loạn, thức ngủ như một,
dụng tâm như thế, niệm đến lúc mạng chung, nhất tâm bất loạn, đó
là thời tiết Siêu Sanh Tịnh Độ.
Nếu tâm tha thiết vì việc sanh
tử niệm niệm như cứu lửa cháy đầu, chỉ e một phen mất thân người
muôn kiếp khó được lại, cần phải cắn chặt lấy một câu danh hiệu
Phật nầy, nhất định phải chiến thắng vọng tưởng, bất cứ chỗ nào
cũng niệm niệm hiện tiền, chẳng vì vọng tưởng ngăn che. Hạ thủ
công phu thiết tha như thế lâu ngày thuần thục tự nhiên tương
ưng chẳng cầu thành khối mà tự thành khối.
Phương pháp tu niệm Phật cũng
có thứ lớp, người tại gia không cần câu chấp theo thời khoá của
chư Tăng trong tự viện, chỉ cần lấy niệm Phật làm chính, mỗi
ngày buổi sáng sớm lễ Phật, tụng một quyển kinh Di Đà, lần chuỗi
niệm Phật A Di Đà hoặc ba nghìn, năm nghìn, mười nghìn, rồi hồi
hướng phát nguyện vãng sanh về cõi nước Cực Lạc. Khoá buổi tối
cũng như vậy lấy đây làm định khoá, hàng ngày nhất định không có
thiếu sót. Pháp nầy có thể áp dụng phổ thông cho mọi người, nếu
vì việc lớn sanh tử thì công phu cần phải khẩn thiết hơn, mỗi
ngày trừ hai thời khoá kể trên, suốt ngày đêm chỉ đem một câu “A
Di Đà Phật” đặt trong lòng, niệm niệm không quên, tâm không mê
muội, tất cả việc đời đều không nghĩ tưởng, chỉ lấy một câu niệm
Phật làm mạng sống của mình, cắn chặt không buông, cho đến trong
các sinh hoạt hàng ngày, một câu Phật nầy vẫn luôn luôn hiện
tiền. Nếu gặp lúc tâm bất an do các cảnh giới nghịch thuận phiền
não buồn vui quấy nhiễu, chỉ cần đề khởi một câu niệm Phật nầy
lập tức thấy phiền não tiêu diệt. Vì niệm niệm phiền não là gốc
khổ sanh tử, nay dùng niệm Phật tiêu diệt phiền não, ấy là Phật
độ chỗ khổ sanh tử. Nếu niệm Phật tan được phiền não thì có thể
thoát sanh tử. Nếu niệm Phật đến trình độ làm chủ được trên
phiền não thì ở trong mộng làm được chủ. Nếu ở trong mộng làm
được chủ thì ở trong lúc bệnh khổ làm được chủ thì lúc lâm chung
rõ ràng biết được chỗ đi. Việc nầy không khó làm, chỉ cần một
niệm tâm tha thiết vì sanh tử, nắm chặt một câu Phật không còn
nghĩ ngợi gì khác, lâu ngày thuần thục, tự nhiên được đại an lạc,
cái vui ngũ dục thế gian không thể sánh được. Ngoài pháp môn
Tịnh Độ nầy, không còn có pháp môn nào thẳng tắt giản dị hơn..